janbebe
نقد و بررسی  فیلم جوجو ربیت Jojo Rabbit

نقد و بررسی فیلم جوجو ربیت Jojo Rabbit

جوجو رابیت فیلمی است که نگاه کودکانه به نازیسم و مبارزه نازی ها با یهودیت دارد. این فیلم در سال 2019 اکران شد و در مراسم اسکار برنده جایزه بهترین فیلم نامه شد.

برتولت برشت در کتاب «ترس و نکبت رایش سوم»، نمایشنامه‌ای کوتاه با نام «جاسوس» دارد که به ترس و وحشت خنده‌دار یک مادر و پدر از فرزندشان در زمان آلمان نازی می‌پردازد. ترس و وحشتی که می‌توان از کودکی داشت که شست و شوی مغزی داده شده است. آن هم توسط ایدئولوژی وحشتناکی چون آلمان نازی.

حالا این نگاه بزرگسال به یک بچه را معتدل‌تر کنید و زاویه دید به این زمانه دهشتناک آلمان نازی را از نگاه یک بچه روایت کنید؛ این دقیقا خود «جوجو رابیت» است. با استعاره‌ها و خیال‌پردازی‌های فراوان که با لحن کمدی و فانتزی کودکانه جلوی دوربین رفته است. فیلمی که تایکا وایکیکی نیوزیلندی ساخته است و اغلب آثار او بی‌مووی‌هایی ترسناک- کمدی بوده است که از فروش بالایی نیز برخوردار نبوده‌اند.

وایکیکی نیوزیلندی یکی از کارگردان‌هایی است که ساخت فیلم‌های ابرقهرمانی «ثور» را نیز به عهده داشته است؛ به هر حال اگر می‌خواهید نگاهی فانتزی و با زاویه دید یک کودک به آلمان‌های نازی بیندازید و تاریخ نزاع نازی با یهود را در ماجراجویی‌های کودکانه و فانتزی دنبال کنید «جوجورابیت» همان است که می‌خواهید.  

 

 

چرا خوب - چرا بد؟

بگذارید چند عنصر در متن و اجرای اثر را مرور کنیم؛ جوجو یک دوست خیالی دارد. همچون دیگر بچه‌ها در سن ۶ یا ۷ سالگی. اما دوست خیالی او یک دیکتاتور بزرگ است؛ یعنی هیتلر. هیتلر بزرگ با رفتارهای کودکانه. از سوی دیگر خانه «جوجو» که مادر با نبود پدر آن را می‌گرداند، یک مهمان ناخوانده دارد؛ «موش» یا همان دختر یهودی که در زیر شیروانی آن خانه مخفیانه زندگی می‌کند.

یا حتی شوخی‌های فیلم با توصیفی که جوجو درباره یهودیان دارد. توصیفی که به او حقنه شده است. یا حتی کتاب سوزی که توسط اردوگاه‌های آموزشی نازی به کودکان یاد داده می‌شود. اینها همراه با بسیاری دیگر از نکات ریز و درشت در متن و اجرا، «جوجو رابیت» را به یک اثر قابل تامل تبدیل می‌کند.

استعاره موش، آن توصیفی که اروپا در باب یهودیان داشت، آن قدر در توصیف حضور دختر یهودی در زیر شیروانی کارآمد و بامزه است که یک نگاه تاریخی را نیز در این اشاره با خود به همراه می‌آورد. هوشمندی کارگردان و البته رمان مورد اقتباسش، همان طبع شوخی است که همراه با زیر متنی جدی و تراژیک بیان می‌شود.

کشتار یهودیان و قضاوت دور از واقعیتی که آلمان‌های نازی درباره آن‌ها داشتند همگی در طرز تلقی جوجوی کوچک دیده می‌شود و در دیالوگ‌ها با دختر یهودی (السا) این شوخ طبعی مولفین با ایدئولوژی نازیسم دیدنی از آب در می‌آید. بخصوص در جایی که السا به جوجو یادآوری می‌کند که ما یهودیان در ذهن تو زندگی می‌کنیم. در مغز تو... و این تعبیر چکیده آن شست و شوی مغزی است که آلمان نازی با کودکان انجام داده است.

وایکیکی با زیرکی از زیر بار عاطفی شدن و سانتی مانتالی که می‌توانست فیلم را غرق در احساسات بی‌خود و نابجا کند فرار می‌کند و به جای آن فضاسازی فانتزی را در جای جای فیلم حتی در فصل فتح برلین نیز می‌ گنجاند.

 

بهترین سکانس؛ رمزگشایی از تمرکز روی کفش مادر

تاکید هوشمندانه وایکیکی بر روی کفش مادر از اوایل فیلم آغاز و تا اواسط آن پیش می‌رود. این تاکید در نگاه اول نابجا و غیرضروری به نظر می‌رسد اما در یکی از بهترین سکانس‌های فیلم – یا بهتر یگوییم تاثیرگذارترین سکانس – چرایی تاکید و نشانه‌گذاری کارگردان بر روی کفش مادر هویدا می‌شود.

جوجو که با مادر در میدان برلین افراد آزادی طلب را بر دار دیده بود، حالا در همان میدان به دنبال یک پروانه می‌دود و سرش همچنان روی زمینی که پروانه نقطه به نقطه آن فرود می‌آید. جوجو سرش را بالا می‌آورد اما زودتر از او، مخاطب کفش‌ها و پاهای آویزان شده مادر جوجو بر طناب دار را می‌بیند. جوجو سرش را بر می‌گرداند و متحیر و سپس گریان پاهای مادر را به آغوش می‌کشد و بندهایش را می‌بندد.

 

 

اگر از این فیلم خوشتان آمد...

شاید فیلم «زندگی زیباست» روبروتو بنینی هم دوست داشته باشید. اثری متمایز و قابل تامل که درباره رفتار نازی‌ها با یهودیان است اما نسبت به آثاری چون «فهرست شیندلر»، تعدیل شده‌تر و با فضایی فانتزی و کودکانه. نگاهی که بنینی همواره در آثارش دارد.

نگرش‌های نقادانه‌ای که می‌توانید دنبالش کنید...

شاید بتوان تاریخ، ایدئولوژی و نگرش نازیسم را با این فیلم به شکلی فانتزی برای کودکان شرح و بسط داد. فیلم بشدت از منظر تاریخی و نیز در هم آمیزی آن با ژانر فانتزی قابل بحث و واکاوی است.

 

 


آیا این مطلب برایتان مفید بود؟

دیدگاه‌ها

دیدگاه شما

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.

تازه‌ترین‌ها

۳ علامت در پا‌ها که نشانه کبد چرب هستند

۳ علامت در پا‌ها که نشانه کبد چرب هستند

رونمایی از کالکشن زنانه زمستانی برند ایوسن لورن در فضایی پر رمز و راز+فیلم

رونمایی از کالکشن زنانه زمستانی برند ایوسن لورن در فضایی پر رمز و راز+فیلم

نوشیدن آب چه زمانی باعث مرگ می‌شود؟

نوشیدن آب چه زمانی باعث مرگ می‌شود؟

چرا رنگ صورتی محبوب است؟ روانشناسی رنگ صورتی در استایل

چرا رنگ صورتی محبوب است؟ روانشناسی رنگ صورتی در استایل

ازدواج ابراهیم تاتلیسس با زنی 26 ساله؛ همه همسران ابراهیم تاتلیسس

ازدواج ابراهیم تاتلیسس با زنی 26 ساله؛ همه همسران ابراهیم تاتلیسس

بیل و ملیندا گیتس پس از ۲۷ سال زندگی مشترک، از هم جدا می‌شوند

بیل و ملیندا گیتس پس از ۲۷ سال زندگی مشترک، از هم جدا می‌شوند

پخش «مست عشق» از شبکه ماهواره‌ای

پخش «مست عشق» از شبکه ماهواره‌ای

سریال علی انصاریان به جای «احضار» می‌آید

سریال علی انصاریان به جای «احضار» می‌آید

7 راه برای مراقبت از پاهای خسته ای که در یک روز پرتلاش شما را همراهی کرده‌اند

7 راه برای مراقبت از پاهای خسته ای که در یک روز پرتلاش شما را همراهی کرده‌اند

اولین عکس‌‎های جنیفر لوپز پس از جدایی از الکس رودریگز

اولین عکس‌‎های جنیفر لوپز پس از جدایی از الکس رودریگز

با جسد فضانوردان فوت شده در سفر مریخ چه می کنند؟

با جسد فضانوردان فوت شده در سفر مریخ چه می کنند؟

رژ لب‌های شکسته و له شده را چطور تعمیر کنیم؟

رژ لب‌های شکسته و له شده را چطور تعمیر کنیم؟

اشتباهات رایج مد مردانه؛ مردان خوش تیپ این اشتباهات را در استایل خود ندارند

اشتباهات رایج مد مردانه؛ مردان خوش تیپ این اشتباهات را در استایل خود ندارند

اسراری جالب از زندگی ثروتمندان/ چرا برخی پولدارها خودروهای لوکس نمی‌خرند؟

اسراری جالب از زندگی ثروتمندان/ چرا برخی پولدارها خودروهای لوکس نمی‌خرند؟

رنگ مورد علاقه شما چه چیزی از شخصیت‌تان را فاش می‌کند

رنگ مورد علاقه شما چه چیزی از شخصیت‌تان را فاش می‌کند

تبریک  ارسطو به برنده اسکار 2021؛ احمد مهرانفر در کنار برنده اسکار

تبریک ارسطو به برنده اسکار 2021؛ احمد مهرانفر در کنار برنده اسکار

آهنگ یخ زدم از شادمهر عقیلی را بشنوید

آهنگ یخ زدم از شادمهر عقیلی را بشنوید

چند نکته از آهنگ من یادت نرم؛ تتلو در حال صعود یا سقوط؟

چند نکته از آهنگ من یادت نرم؛ تتلو در حال صعود یا سقوط؟

نوید محمدزاده با سه لهجه فارسی تولد فرشته حسینی را عاشقانه تبریک گفت

نوید محمدزاده با سه لهجه فارسی تولد فرشته حسینی را عاشقانه تبریک گفت

اشاره بی‌سابقه صدا و سیما به بلوغ پسران در سریال

اشاره بی‌سابقه صدا و سیما به بلوغ پسران در سریال "منم دوستت دارم"

هانیه توسلی هم قربانی تجاوز است؟ هانیه توسلی به هشتگ می‌تو پیوست

هانیه توسلی هم قربانی تجاوز است؟ هانیه توسلی به هشتگ می‌تو پیوست

ایده‌هایی برای تتو روی بازو برای مردان؛ ایده‌هایی برای خالکوبی بازوی آقایان

ایده‌هایی برای تتو روی بازو برای مردان؛ ایده‌هایی برای خالکوبی بازوی آقایان

آخرین وضعیت پدر متهم به آزارجنسیِ نوزاد ۱۷ماهه

آخرین وضعیت پدر متهم به آزارجنسیِ نوزاد ۱۷ماهه

کلاهبرداری ۱۰ میلیاردی یک زن از ۶۰۰ نفر در صندوق وام خانگی

کلاهبرداری ۱۰ میلیاردی یک زن از ۶۰۰ نفر در صندوق وام خانگی

اتهام آزار و تعرض جنسی این بار به «شادمهر عقیلی»

اتهام آزار و تعرض جنسی این بار به «شادمهر عقیلی»