سواد رسانه‌ای؛ سواد چیست، رسانه کدام است؟

سواد رسانه‌ای؛ سواد چیست، رسانه کدام است؟

حتما شما هم این روزها به‌عبارت «سواد رسانه‌ای» برخورده‌اید و تلاش‌های گوناگون را در تبیین این عبارت دیده‌‌اید. آنچه الآن هم شاهد آن هستید، یکی از همان تلاش‌هاست؛ شاید سویه اصلی این مطلب، بر کاربردی‌ساختن این مفهوم باشد.

واد رسانه‌ای را می‌توان نوعی فهم انتقادی قلمداد کرد؛ درکی متکی بر مهارت‌هایی که بر اساس آن‌ها بتوان انواع رسانه‌ها و تولیدات آن‌ها را شناخت. سواد رسانه‌ای مثل یک رژیم غذایی است که هوشمندانه مراقب است کدام مواد غذایی مناسب هستند و چه موادی مضر؛ چه چیزهایی را باید مصرف و از چه چیزهای باید پرهیز کرد. سواد رسانه‌ای می‌تواند به‌مخاطبان رسانه‌ها بیاموزد که از حالت انفعالی و مصرفی محض خارج و کنشگرانه به‌معادله فعالانه‌ای وارد شوند که در نهایت به‌نفع خود آنان باشد. به‌دیگر سخن، سواد رسانه‌ای به‌شما کمک می‌کند تا از آورده‌های رسانه‌ها به‌گونه‌ای هوشمندانه و مفید بهره‌مند شوید. این 5نکته که در پی می‌آیند، نقاط اصلی پرش به‌فضای فهم منتقدانه از رسانه‌ها هستند و به‌عبارت بهتر، این موارد اصلی‌ترین موارد مطروحه برای درک رسانه‌ها یا فهم همین تعبیر موسوم به «سواد رسانه‌ای» به‌شمار می‌آیند.

1- خالقان پیام‌ها

از خودتان بپرسید کدام نویسنده یا افراد یا نهادها و سازمان‌ها خالق این پیام‌ها برای شما هستند. آنچه شبکه‌های تلویزیونی یا رسانه‌های چاپی آمریکا درباره روسیه می‌گویند، شبیه آنچه رسانه‌های روسیه درباره کشورشان می‌گویند نیست. حتی آنچه سی‌ان‌ان درباره دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید، شبیه آنچه فاکس‌نیوز درباره ترامپ می‌گوید نیست. اهداف خالقان پیام‌ها یکسان نیست.

 

 

2- تکنیک‌های خالقان پیام‌ها برای جلب توجه شما

 ببینید خالق پیام برای جلب توجه شما از چه تکنیک‌هایی استفاده کرده و به‌عبارت بهتر چگونه ذهن شما را اسیر خودش ساخته است؛ رنگ، موزیک، نوع واژگان، عکس، گرافیک، بزرگ‌نمایی و بسیاری موارد دیگر دست‌اندرکار شکار توجه شما هستند.

 

 

3- تفاوت برداشت‌های شما از پیام‌ها با برداشت‌های دیگران از همان پیام‌ها

 تردیدی به خود راه ندهید؛ سن شما، میزان تحصیلات شما، جنسیت شما، تخصص شما، محل تولد شما، فرهنگ شما، جایگاه اجتماعی و خانوادگی شما و بسیاری از موارد دیگر بر برداشت‌های شما از رویدادهای اطراف یا بر برداشت‌های شما از محتواهای رسانه‌های مورد مصرف شما تأثیرهای بسیار مهمی دارند. مراقب علل این تفاوت‌ها در خبرها و گزارش‌های رسانه‌ها باشید و گمان هم نکنید برداشت شما از محتوای رسانه معرف برداشت‌های سایر مخاطبان هم هست.

 

 

4- دیدگاه‌ها و ارزش‌های موجود در پیام‌ها یا حذف‌شده از پیام‌ها

 محتوایی که مصرف می‌کنید یا با چاشنی‌ها دیدگاه‌های ارزشی سرو می‌شود یا اینکه فاقد چاشنی است و هر 2نوع ارائه هم دلایل خاص خود را دارند. چقدر متوجه نقش و تفاوت‌های این چاشنی‌ها هستید؟ برجام را در نظر بگیرید. آمریکا از این پیمان خارج شد. اروپا هنوز حضور نیم‌بندی دارد. آمریکا در پی خروج از برجام، شدیدترین تحریم‌های تاریخ اقتصاد را علیه ایران وضع کرد. حالا همه‌گیری کرونا در جهان به‌وقوع پیوسته است. آیا پوشش خبری آمریکا و اروپا درباره کرونا در ایران شبیه یکدیگر است؟ در خبرهای کدام‌یک از این 2 کانون خبری به نقش مخرب تحریم‌های اقتصادی در مبارزه ایران علیه کرونا هیچ اشاره‌ای نمی‌شود؟

 

 

5- به چه دلیل یا دلایلی این پیام‌ یا پیام‌ها برای شما ارسال می‌شوند؟

در جهان آکادمیک ارتباطی معاصر 2پاسخ مهم به این پرسش داده می‌شود: به‌دلایل متعدد اقتصادی و سیاسی.
این عبارت را بهتر به‌خاطر بسپارید: اقتصاد سیاسی رسانه‌‌ها. هر رسانه‌ای را روی نقشه سیاست و قدرت بگذارید تا بتوانید نقش آن را بهتر درک کنید. از خودتان بپرسید رد پاهای این رسانه را در کجای این نقشه ثروت و قدرت باید جست؟ پشت این رسانه کدام مراکز ثروت و قدرت ایستاده‌اند؟ چه کسانی حامی دیدگاه‌های این رسانه هستند؟ چه کسانی به آن پول و آگهی می‌دهند؟ صرف خواندن یک رسانه به‌معنی سواد رسانه‌ای نیست. شما الفبای زبان عربی را می‌شناسید؛ آیا شناختن این الفبا به این معناست که شما زبان عربی هم بلد هستید؟

 

 

 

دیدگاه‌ها

دیدگاه شما

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.

تازه‌ترین‌ها

شعبده بازی جالب در عصر جدید

شعبده بازی جالب در عصر جدید

جدیدترین مدل‌های تاپ و شومیز؛ رنگ و مدل محبوب برندهای برتر

جدیدترین مدل‌های تاپ و شومیز؛ رنگ و مدل محبوب برندهای برتر

دفترچه ممنوع - قسمت هشت

دفترچه ممنوع - قسمت هشت

گوجه فرنگی زرد رنگ+خواص

گوجه فرنگی زرد رنگ+خواص

23 بازیگر سریال «امام علی(ع)» که دیگر در میان ما نیستند+ تصاویر

23 بازیگر سریال «امام علی(ع)» که دیگر در میان ما نیستند+ تصاویر

مرور خاطرات با ماشین‌های معروف در سریال‌های تلویزیونی

مرور خاطرات با ماشین‌های معروف در سریال‌های تلویزیونی

طرح فرش ایرانی بر روی برندهای لباس جهانی

طرح فرش ایرانی بر روی برندهای لباس جهانی

اتفاقاتی که با مصرف شکر و قند در بدن ما می افتد

اتفاقاتی که با مصرف شکر و قند در بدن ما می افتد

آمار کرونا/ 13 خرداد

آمار کرونا/ 13 خرداد

زلزله تهران مرگ دردناک دختر 2 ساله را رقم زد / اهدای عضو در میان ضجه های مادر

زلزله تهران مرگ دردناک دختر 2 ساله را رقم زد / اهدای عضو در میان ضجه های مادر

کوفته خمیری درست کنید؛ لذیذتر از کوفته

کوفته خمیری درست کنید؛ لذیذتر از کوفته

خواستگاری به روش جواد جوادی

خواستگاری به روش جواد جوادی

پیشنهاد عجیب و چندش آور بازیگر معروف به مردم

پیشنهاد عجیب و چندش آور بازیگر معروف به مردم

دفترچه ممنوع - قسمت هفت

دفترچه ممنوع - قسمت هفت

علت سرگیجه‌ها و سردرد‌های ناگهانی چیست؟

علت سرگیجه‌ها و سردرد‌های ناگهانی چیست؟

نقدی بر ادعای طنز آمیزِ نیکبخت واحدی ، هشتمین بازیکن محبوب جهان

نقدی بر ادعای طنز آمیزِ نیکبخت واحدی ، هشتمین بازیکن محبوب جهان

آمار کرونا / 12 خرداد

آمار کرونا / 12 خرداد

نیکی کریمی: برای بازیگر شدن سختی نکشیدم، خوش‌‌شانس بودم

نیکی کریمی: برای بازیگر شدن سختی نکشیدم، خوش‌‌شانس بودم

ده اسم برتر دختر و پسر تهرانی در سال گذشته

ده اسم برتر دختر و پسر تهرانی در سال گذشته

شیشه گری زیبای هیاس حسینی در عصر جدید

شیشه گری زیبای هیاس حسینی در عصر جدید

۱۵ میان‌وعده که به کاهش وزن کمک می‌کند

۱۵ میان‌وعده که به کاهش وزن کمک می‌کند

7 قدم برای داشتن ناخن‌های محکم و سالم تنها در دو هفته

7 قدم برای داشتن ناخن‌های محکم و سالم تنها در دو هفته

ویدیو / انتقاد سام درخشانی از سحر قریشی

ویدیو / انتقاد سام درخشانی از سحر قریشی

رسیدن به خودآگاهی در 20 دقیقه؛ تکنیک ها و ترفندها

رسیدن به خودآگاهی در 20 دقیقه؛ تکنیک ها و ترفندها

اجرای طرح ترافیک از 17 خرداد به تهران بر می گردد

اجرای طرح ترافیک از 17 خرداد به تهران بر می گردد